العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
394
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
آن عوضى به او ميدهد ( البته عوض باصطلاح متكلمين ) كه منظور از ثواب عوض است چون ثواب به آن پاداشى ميگويند كه در مقابل اعمال اختيارى باشد و خشم و غيظ يك حالت غير اختيارى است گر چه فرو بردن خشم يك عمل اختيارى است بنا بر اين بهشت در مقابل فرو بردن خشم و ثواب يعنى عوض در مقابل اصل حالت خشم است . و گفته شده منظور از مكان منزل و مقام مخصوصى است كه براى هر يك از بهشتيان هست . 25 - كافى . از عده مشايخ . . . از سيف بن عمير . كه گفت كسى كه از حضرت صادق عليه السّلام شنيده بود براى من نقل كرد كه آن حضرت ميفرمود . كسى كه خشم خود را فرو برد ( و اگر ميخواست ميتوانست انتقام بگيرد ) خداوند قلب او را از رضا و خشنودى خود پر مىكند يعنى بقدرى ثواب و كرامت و شفاعت و درجه به او ميدهد كه كاملا راضى شود . كافى . ابو على اشعرى . . . از وصافى از حضرت باقر عليه السّلام كه فرمود . كسى كه خشم خود را نگه دارد و قدرت بر اعمال هم داشته باشد خداوند روز قيامت دل او را از امن و ايمان پر مىكند . توضيح . شايد منظور از ايمان اين چنين باشد كه خداوند بقدرى ثواب به او ميدهد كه كاملا و در حد اعلى كرم و لطف و رحمت واسعه الهى را تصديق كند كه مضمونش با حديث سابق يكى مىشود . و ممكن است اعم از اين باشد يعنى روز قيامت واقعا بر ايمانش افزوده مىشود كه در نتيجه مستحق ثواب بيشترى ميگردد . چون دليلى نداريم بر اينكه ايمان انسان روز قيامت ديگر زياد نميشود . 26 - كافى . حسين بن محمد . . . از زيد شحام از حضرت صادق عليه السّلام كه به من فرمود . اى زيد در مقابل دشمنان نعمت صبر كن كه آنها را كه در بارهء تو معصيت خدا را مينمايند ( نسبت به تو حسد ميورزند ) بمكافاتى كه بهتر از انجام دستور الهى باشد ( صبر كنى و گذشت نمائى ) كيفر نخواهى داد . خداوند متعال دين اسلام را برگزيده و انتخاب نموده شما مصاحبت و نگهدارى آن را با داشتن صفت سخاوت و حسن خلق به خوبى مراعات كنيد . بيان . دستور حسن مصاحبت اشارهء به اين است كه با مراعات نكردن اين دو خصلت خوف از دست دادن اسلام است چون نداشتن حسن همراهى و ترك مصاحبت نيكو غالبا موجب هجران و دورى ميگردد . 27 - كافى . على بن ابراهيم . . . از ابو حمزه از حضرت سجاد عليه السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود . از بهترين راه بسوى خداوند متعال دو جرعه است 1 - جرعه نوشيدن غيظ كه خشم خود را با حلم و بردبارى بر طرف نمايد . و جرعهء نوشيدن مصيبت كه با صبر خود آن مصيبت را رد كند . بيان . اين تعبير تمثيل و تنظير است . مثل اينكه شخص خشمناك ميخواهد خشم خود